Stukje geschiedenis drugspreventie in de coffeeshops van Maastricht

Door John Deckers

Augustus 2014

1991- Er waren toen 31 aangemelde coffeeshops, niet allemaal even kosjer, en een onbekend aantal illegale verkooppunten van softdrugs. Als preventie en straathoekwerkers waren toen zes mensen actief, 2 GGDers, 2 CADers en twee Trajekt medewerkers. Zestienjarigen hadden nog toegang tot de coffeeshops, wat de contactlegging met deze cannabis gebruikende jongeren vergemakkelijkte. Verkoop dertig gram per persoon was de limiet, waardoor de koper niet zo vaak naar de shop hoefde en de af en aanloop weinig opviel en niet voor overlast zorgde. Preventie en voorlichting gericht op de coffeeshops stond nog in de kinderschoenen.

1994- Verscherpte richtlijn voor jongeren, toegang tot de shop vanaf achttien jaar. Het advies van het landelijk adviesorgaan aan de regering was om dit niet te doen omdat het alleen een symboolmaatregel was die verder niets zou opleveren. Het gebruik door jongeren lag in Nederland lager dan in de ons omringende landen.

1996- Invoering G richtlijn verkoop cannabis maximaal 5 gram p.p. Onder druk van o.a. Frankrijk werd de limiet van 30 gram teruggedraaid naar maximaal 5 gram per persoon. Ook hier was het advies van het landelijk adviesorgaan om dit niet te doen omdat het andermaal een symboolmaatregel zou zijn.

1997- Tijdens de overleggen tussen de preventie en straathoekwerkers bleek dat het moeilijk was om met alle coffeeshops goede afspraken te maken. Toen ontstond de gedachte om de shops te motiveren zich te verenigen.

1999- Het is gelukt, de VOCM, Vereniging Officiële Coffeeshops Maastricht is een feit. Vanaf dat moment waren wij welkom op alle vergaderingen van de VOCM en werd er gewerkt aan het tot stand komen van een goed preventiebeleid.

2008- Het aantal coffeeshops in Maastricht is teruggebracht van 31 naar 14. Het aantal nam af mede door het uitsterfbeleid van de gemeente. Preventie en voorlichting stond hoog in het vaandel bij de resterende shops.

2010- De VOCM voert het Buurland criterium in. Alleen klanten van België en Duitsland zijn nog welkom.

2011- Meldingen overlast significant afgenomen.

2012- I-criterium wordt op last van de burgemeester toegepast. Vanaf nu zijn alleen ingezetenen nog welkom in de Maastrichtse coffeeshops. Op de dealplekken en in dealpanden kom ik steeds meer buitenlanders tegen, overwegend voor harddrugs. Van preventie en voorlichting is geen sprake meer. Gezien door de bril van de sociaal psycholoog en de preventie werker, zijn we weer terug bij af en kan het preventiebeleid opnieuw worden uitgevonden!

John Deckers
Gepensioneerd preventiewerker drugs en infectieziekten.
Secretaris Stichting de Wegwijzer.